Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh

Ngày 14/5, WWF viện dẫn một công trình nghiên cứu mang tên “Dấu chân sinh thái”, trong đó khẳng định  nhu cầu tiêu thụ của nhân loại hiện thời cao đến mức cần phải có 1,5 Trái đất hiện nay mới có thể đáp ứng một cách bền vững. Nếu xu thế này vẫn tiếp diễn, đến năm 2030 con người cần phải có đến 2 Hành tinh xanh để sinh tồn và thậm chí cần đến 3 Hành tinh xanh vào năm 2050.

"Dấu chân sinh thái" (GHA) là một đơn vị đo lường để minh họa nhu cầu của toàn nhân loại, của các quốc gia và của mỗi cá nhân đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên và năng lực tái sinh của hệ sinh thái hiện hành. "Dấu chân sinh thái" chỉ ra cần bao nhiêu không gian cần thiết để duy trì cuộc sống con người, để ở và để sản xuất lương thực cũng như để “tiêu hóa” được lượng khí thải CO2 gây hiệu ứng nhà kính một cách an toàn.

Theo WWF, “dấu chân sinh thái” của nhân loại tăng gấp đôi kể từ năm 1966 và sẽ tiếp tục gia tăng. Theo tính toán, thế giới cần có 18 tỷ GHA, tương đương với  2,7 GHA trên mỗi đầu người. Tính theo năng lực tái tạo thiên nhiên bền vững, Trái đất hiện chỉ có 12 tỷ GHA, tương đương với 1,8 GHA/ người. Qua đó, nhu cầu của con người hiện nay cao gấp 1,5 lần khả năng chu cấp của các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Đáng chú ý là tình trạng thải khí CO2 gây hiệu ứng nhà kính đã góp phần đáng kể trong việc nhân rộng “dấu chân sinh thái” của con người.

Do lối sống chạy theo tiêu xài và sự phát triển kinh tế của các quốc gia công nghiệp phát triển, dấu chân sinh thái” của cư dân của các nước giàu lớn gấp bội so với cư dân ở các nước đang phát triển. Theo WWF, mười quốc gia có “dấu chân sinh thái” lớn nhất tính theo đầu người là  Qatar, Kuwait, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Đan Mạch, Mỹ, Bỉ, Australia, Canada, Hà Lan và Ireland. Nước Đức được xếp thứ  30 trong bảng xếp hạng này. Nếu tất cả mọi người trên thế giới tiêu xài như người Đức, nhân loại sẽ cần đến một Hành tinh xanh lớn gấp 2,5 lần Trái đất hiện nay. Còn nếu “tiêu xài kiểu Mỹ”, diện tích Trái đất hiện nay cần nhân lên tới 5 lần.

WWF cũng lên tiếng báo động về tình trạng tuyệt chủng của nhiều loài động vật. Đa dạng sinh học trên thế giới đã giảm 30% kể từ năm 1970 và  ở các khu vực nhiệt đới giảm trung bình tới 60%.

Các loài động vật có xương sống hiện đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng cao độ. Số lượng loài con hổ Panthera đã giảm 70% kể từ năm 1980 và hiện chỉ còn 3.000-3.500 cá thể trên toàn thế giới. Đặc biệt bị đe dọa là hệ động vật ở Sumatra và Malaysia do tình trạng săn bắn bừa bãi và nạn phá rừng vô độ.

Có số phận tương tự là loài cá heo ở sông Amazon, sông Hằng, sông Mekong và sông Dương Tử. Tình trạng xây các đập ngăn nước tràn lan, đánh bắt quá mức, ô nhiễm môi trường đã khiến cho loài cá heo sông  Baiji ở Trung Quốc  đã bị tuyệt chủng.

Nạn nhân nổi tiếng nhất của tình trạng đánh bắt quá mức là cá tuyết Đại Tây Dương. Trong 50 năm qua, số lượng cá tuyết ở đây đã giảm tới  74%, trong đó tại vùng biển ngoài khơi Scottland giảm tới 97%.